Błotniak łąkowy Circus pygargus

Najmniejszy i najsmuklejszy spośród wszystkich błotniaków. Ma długie i stosunkowo wąskie skrzydła, które w czasie szybowania trzyma uniesione skośnie ku górze (skrzydła uniesione w kształcie litery V). W locie patrolowym lata nisko kołysząc się. Dorosłe samce maja popielatoszary grzbiet, głowę i pierś, a białawy spód ciała jest rdzawobrązowo kreskowany i kropkowany. Z resztą ciała mocno kontrastują czarno zakończone lotki dłoniowe. W locie można też poznać błotniaka łąkowego po ciemnych paskach na skrzydłach ( z wierzchu jeden, od spodu dwa). W odróżnieniu od samców błotniaka zbożowego błotniaki łąkowe nie mają białych pokryw nadogonowych. Samice mają brązowawy grzbiet z widoczną białą plamą nadogonową (w kształcie półksiężyca), spód jasno kremowy z brązowawym kreskowaniem. Lotki i sterówki prążkowane. Młode osobniki są bardzo podobne do samic. Ogólnie w ubarwieniu przeważają brązy (są one jednak ciemniejsze niż u samic). Młode widziane z bliska mają rdzaworudy, niekreskowany spód ciała.
Błotniak łąkowy występuje na otwartych terenach, głównie na podmokłych łąkach w dolinach rzek, rozległych bagnach. Ostatnio na skutek zaniku jego naturalnych siedlisk, poluje na terenach rolniczych i gniazduje na polach zbóż i rzepaku. Jego zasięg występowania rozpościera się od zachodniej Europy (Półwysep Iberyjski ok.4600 i Francja ok. 3000 par), gdzie tworzy jeszcze dość liczne populacje po Europę Wschodnią w której niestety jego statut nie jest poznany. Z fragmentarycznych danych wynika jednak, że tworzy tam najliczniejszą populację. W Europie Środkowej nastąpił duży spadek jego liczebności, głównie w wyniku przekształcania i zaniku naturalnych siedlisk (melioracje podmokłych łąk i bagien). Poza tym lęgi na polach zbóż i innych uprawach narażone są na zniszczenie wynikające z mechanicznych metod zbioru plonów. Na zimowiskach błotniaki łąkowe spotykają się z zagrożeniami takimi jak niekorzystne zmiany zachodzące w siedliskach oraz masowe stosowanie toksycznych środków ochrony roślin. W sumie, w środkowej Europie żyje ok. 1100 par, z czego ponad połowa w Polsce (ok. 600 par). W ostatnich latach zauważalny jest stopniowy wzrost liczebności tego gatunku w Polsce. Należy podkreślić, że jeszcze niedawno ptak ten znajdował się na liście gatunków zagrożonych w Czerwonej Księdze Zwierząt. Najliczniej błotniak łąkowy występuje na Lubelszczyźnie, Południowym Podlasiu, oraz we wschodniej i południowej części Mazowsza.
Błotniaki łąkowe przylatują na lęgowiska od połowy kwietnia do połowy maja. Najpierw samce, później samice. Gniazdo buduje samica, na ziemi pod osłoną wyższych roślin. Początek lęgów od połowy maja do początku czerwca. Samica składa przeważnie 3-5 jaj, które wysiaduje już od złożenia pierwszego. Młode wykluwają się więc w kilkudniowych odstępach. Wysiadywanie trwa od 27-30 dni. Pisklęta przebywają w gnieździe ok. 30-40 dni, a wylatują z gniazda od połowy lipca. Przez 2 tygodnie po wylocie są jeszcze dokarmiane przez rodziców. Efektywność lęgów jest dosyć niska i wynosi 1-2 młode na parę. Spowodowane jest to wysokimi stratami.
Błotniak łąkowy jest gatunkiem wędrownym, zimuje w Afryce na południe od Sahary. Dorosłe osobniki opuszczają europejskie lęgowiska już od połowy sierpnia, a młode 2 tygodnie później. Powrót na lęgowiska obserwuje się głównie w drugiej połowie kwietnia.

Dominik Krupiński

Dodano: 31.12.2003



powrót do strony głównej